مقاطع ترموود استاندارد: SHP، DECK، UTS و UTV و راهنمای انتخاب
مقاطع ترموود — یا پروفیل ترمووود — یعنی شکل برش و ابزارخوردگی چوب بعد از فرآیند ترمو. انجمن بینالمللی ترموود این مقاطع را استاندارد کرده و همهی تولیدکنندگان معتبر دنیا ملزم به رعایتش هستند. چهار مقطع اصلی: SHP (چهارتراش ساده)، DECK (شیاردار کف)، UTS (فاق و زبانه ۹۰ درجه) و UTV (فاق و زبانه زاویه باز). انتخاب اشتباه مقطع، رایجترین دلیل خرابی زودهنگام کار است.
پاسخ کوتاهچهار مقطع اصلی ترموود عبارتاند از SHP (چهارتراش ساده، مناسب نما و سازه)، DECK (شیاردار مخصوص کف)، و UTS و UTV (فاق و زبانهی نما). انتخاب مقطع هم روی روش نصب اثر میگذارد هم روی قیمت؛ مقاطع فاق و زبانه به دلیل ماشینکاری بیشتر گرانترند.
چهار مقطع اصلی ترموود در یک نگاه
| مقطع | شکل | ضخامت رایج | کاربرد اصلی | قیمت نسبی |
|---|---|---|---|---|
| SHP (اس اچ پی) | چهارتراش ساده، بدون درگیری لبه | ۱۶ تا ۴۲ میلیمتر | نما، دیوارکوب، سقف، سازه، سونا | اقتصادیترین |
| DECK (دک) | چهارتراش با شیارهای موازی روی سطح | ۱۹ میلیمتر به بالا | کف، دکینگ، اطراف استخر و سونا | متوسط |
| UTS (یو تی اس) | فاق و زبانه با زاویهی نود درجه | سبک، مخصوص نما | نمای بیرونی، سردر و تابلو | بالاتر |
| UTV (یو تی وی) | فاق و زبانه با زاویهی باز | سبک، مخصوص نما | نمای بیرونی با خط سایهی نرمتر | بالاتر |
یک تفکیک مهم: مقطع (شکل برش) با ابعاد ترموود (ضخامت و عرض) دو چیز متفاوتاند. یک مقطع واحد در ابعاد مختلف تولید میشود و انتخاب درست یعنی هر دو را با هم دیدن.
مقطع SHP: چهارتراش ساده
SHP مخفف Smooth Four Sided Profile است، یعنی چهارتراش ساده. پرکاربردترین و ارزانترین مقطع ترموود — چون کمترین ابزارخوردگی را بعد از تولید دارد و ضایعات کمتری میسازد.
در هر دو گونه موجود است: کاج (Pine) و زبان گنجشک یا اَش (Ash). در ایران بیشترین مصرف عمومی را دارد.
ابعاد رایج: در تمام ضخامتهای استاندارد از ۱۶ تا ۴۲ میلیمتر — مثل ۱۶×۹۲، ۱۹×۱۱۷، ۲۶×۹۲ و ۴۲×۱۴۰.
کدام ضخامت برای کدام کار
نما: ضخامتهای سبک، ۱۶ و ۱۹ میلیمتر. کف و دکینگ و پله: ضخامتهای سنگین، ۲۶ میلیمتر. سازه و سونا: ۴۲ میلیمتر.
نکتهی تخصصی که زیاد اشتباه میشود: چوب ۲۶ میلیمتری را نباید برای نما استفاده کرد — بسیار سنگین است و کاربردش اختصاصاً کف و دکینگ است. ضخامت اشتباه هم بار اضافه به زیرسازی میآورد و هم هزینهی بیدلیل است.
مقطع DECK: شیاردار مخصوص کف
DECK هم مثل SHP چهارتراش است، با یک تفاوت: روی سطحش شیارهای موازی ماشینکاری شده. این شیارها فقط تزئینی نیستند — سه کار مشخص میکنند.
ایمنی (آنتی اسلیپ)
شیار به سطح خاصیت ضد لغزش میدهد و مانع لیز خوردن افراد در محوطههای خیس میشود — اطراف استخر، سونا و جکوزی. مهمترین دلیل وجود این مقطع همین است.
زهکشی
شیارها آب جمعشده روی سطح را به سمت فاضلاب یا استخر هدایت میکنند. سطح صاف آب را نگه میدارد، سطح شیاردار آن را میفرستد.
عمر مفید بیشتر
در فصل سرد، آبی که روی سطح بماند یخ میزند و انبساط و انقباضش به چوب آسیب میزند. شیار با نگه نداشتن آب، دقیقاً جلوی همین را میگیرد.
شیار V شکل یا U شکل؟
شیارهای دکینگ به دو شکل ساخته میشوند: V شکل و U شکل (دندانموشی). از نظر عملکرد هر دو کار میکنند؛ تفاوت ظاهری است — شیار U شکل به دلیل ظرافت بیشتر، زیباتر دیده میشود.
دو قاعدهی الزامی دکینگ
ضخامت حداقل ۱۹ میلیمتر. نازکتر از این زیر تردد افتادگی پیدا میکند. و ترجیحاً گونهی اَش. با توجه به فشار و رفتوآمد در محوطهی باز، زبان گنجشک که مقاومت بالاتری دارد انتخاب بهتری است. جزئیات اجرا در راهنمای ترموود کف و دکینگ آمده است.
مقاطع UTS و UTV: فاق و زبانهی نما
هر دو ساختار فاق و زبانه (نری و مادگی) دارند که الوارها را کامل در هم قفل میکند و سطحی یکپارچه و بدون درز باز میسازد.
| معیار | UTS | UTV |
|---|---|---|
| زاویهی ناحیهی اتصال | نود درجه | زاویهی باز |
| خط سایهی روی نما | تیزتر و مدرنتر | نرمتر و ملایمتر |
| شیار پشت الوار | دو شیار طولی | دو شیار طولی |
| عملکرد فنی | یکسان — تفاوت فقط ظاهری است | |
| کاربرد | نمای بیرونی، دیوارکوب، سردر و تابلو | |
آن دو شیار پشت کار چه کار میکنند؟
پشت هر دو مقطع، دو شیار طولی موازی ماشینکاری شده. کارشان آزاد کردن تنش است: وقتی چوب در گرما و سرما منبسط و منقبض میشود، این شیارها حرکت را میگیرند تا الوار تاب برندارد، پیچ نخورد و ترک نخورد. الواری که این شیارها را ندارد، روی نمای پرتابش خیلی زودتر پیچ میخورد.
یک نکتهی خرید که دو بچ را به هم نمیرساند
کارخانههای تحت نظر انجمن بینالمللی ترموود موظف به تولید UTS با زاویهی نود درجهاند، ولی هر کارخانه ممکن است زاویهی خودش را داشته باشد — یک برند UTV را نود درجه میزند، برند دیگری با انحنا. اگر میخواهید نمای موجودتان را ادامه بدهید یا قطعهی جایگزین بگیرید، حتماً پیش از سفارش زاویه را بپرسید. ترموودی که بست چوب وارد میکند از متسا وود و SWM فنلاند است.
جدول انتخاب: کدام مقطع برای کدام کار
| کاربرد | مقطع | ضخامت | گونهی پیشنهادی |
|---|---|---|---|
| نمای بیرونی ساختمان | UTS یا UTV | سبک | کاج |
| نمای اقتصادی | SHP | ۱۶ یا ۱۹ میلیمتر | کاج |
| کف، دکینگ، تراس | DECK | ۱۹ میلیمتر به بالا | اَش |
| اطراف استخر و جکوزی | DECK (شیاردار) | ۱۹ تا ۲۶ میلیمتر | اَش |
| پله | SHP سنگین | ۲۶ میلیمتر | اَش |
| دیوارکوب و سقف داخلی | SHP یا UTS | سبک | کاج |
| سازه، آلاچیق، پرگولا | SHP | ۴۲ میلیمتر | کاج |
| سونا | SHP | ۴۲ میلیمتر یا لمبه | کاج بدون گره |
| سردر مغازه و تابلو | UTS | سبک | کاج |
چهار اشتباه رایج در انتخاب مقطع
ضخامت کف روی نما
چوب ۲۶ میلیمتری روی نما یعنی بار اضافه روی زیرسازی و هزینهی بیدلیل. ضخامت سنگین اختصاصاً برای کف و پله است.
سطح صاف برای اطراف استخر
SHP روی محوطهی خیس یعنی سطح لغزنده و آب راکد. اینجا مقطع DECK با شیار ضد لغزش انتخاب درست است، نه چهارتراش ساده.
دکینگ نازکتر از ۱۹ میلیمتر
زیر تردد افتادگی و موج پیدا میکند. صرفهجویی در ضخامت دکینگ، گرانترین صرفهجویی ممکن است.
نپرسیدن زاویهی UTS و UTV
دو بچ از دو کارخانه با زاویهی متفاوت، در محل به هم نمیخورند. یک سؤال پیش از سفارش، این را کامل حل میکند.
مقطع چطور روی قیمت ترموود اثر میگذارد؟
| عامل | اثر |
|---|---|
| میزان ابزارخوردگی | SHP کمترین و ارزانترین؛ UTS و UTV بیشترین ماشینکاری و گرانترین |
| ضخامت | هرچه مقطع سنگینتر، حجم چوب بیشتر و قیمت هر متر مربع بالاتر |
| گونه | اَش گرانتر از کاج در همان مقطع |
| سرعت نصب | UTS و UTV گرانترند ولی سریعتر نصب میشوند — در هزینهی اجرا جبران میشود |
| پرت برش | مقطع نامناسب یعنی برش بیشتر و ضایعات بیشتر |
ساختار کامل قیمت را در صفحهی قیمت ترموود و جدول ابعاد را در ابعاد استاندارد ترموود ببینید.
پرسشهای پرتکرار دربارهی مقاطع ترموود
مقاطع ترموود یعنی چه؟
شکل برش عرضی و ابزارخوردگی چوب بعد از فرآیند ترمو. انجمن بینالمللی ترموود این اشکال را استاندارد کرده و تولیدکنندگان معتبر ملزم به رعایتش هستند. چهار مقطع اصلی SHP، DECK، UTS و UTV هستند.
SHP یعنی چه؟
مخفف Smooth Four Sided Profile یعنی چهارتراش ساده. پرکاربردترین و ارزانترین مقطع، چون کمترین ابزارخوردگی را دارد. در ضخامتهای ۱۶ تا ۴۲ میلیمتر و در هر دو گونهی کاج و اَش تولید میشود.
تفاوت SHP و DECK چیست؟
هر دو چهارتراشاند، ولی DECK روی سطحش شیارهای موازی دارد. این شیارها سه کار میکنند: خاصیت ضد لغزش، هدایت آب به سمت زهکشی، و جلوگیری از ماندن و یخ زدن آب روی سطح.
تفاوت UTS و UTV چیست؟
هر دو فاق و زبانه دارند و از نظر فنی یکسان عمل میکنند. تفاوت ظاهری است: زاویهی ناحیهی اتصال در UTS نود درجه و در UTV باز است، که خط سایهی نرمتری روی نما میسازد.
شیارهای پشت UTS و UTV برای چیست؟
برای آزاد کردن تنش. وقتی چوب در گرما و سرما منبسط و منقبض میشود، این دو شیار طولی حرکت را میگیرند تا الوار تاب برندارد، پیچ نخورد و ترک نخورد.
ضخامت دکینگ چقدر باشد؟
حداقل ۱۹ میلیمتر. با توجه به فشار و تردد در محوطهی باز، ترجیحاً از گونهی اَش (زبان گنجشک) که مقاومت بالاتری دارد استفاده شود.
میشود از چوب ۲۶ میلیمتری برای نما استفاده کرد؟
توصیه نمیشود. ۲۶ میلیمتر برای نما بسیار سنگین است و کاربرد اختصاصیاش کف و دکینگ و پله است. برای نما ضخامتهای ۱۶ و ۱۹ میلیمتر مناسباند.
شیار V شکل بهتر است یا U شکل؟
از نظر عملکرد هر دو کار میکنند. تفاوت ظاهری است؛ شیار U شکل یا دندانموشی به دلیل ظرافت بیشتر زیباتر دیده میشود.
کدام مقطع ارزانتر است؟
SHP، چون کمترین میزان ابزارخوردگی را بعد از تولید دارد. UTS و UTV به دلیل ماشینکاری فاق و زبانه و شیارهای پشت، گرانترند — ولی سریعتر نصب میشوند و بخشی از تفاوت در هزینهی اجرا برمیگردد.
مقطع با ابعاد چه فرقی دارد؟
مقطع شکل برش است و ابعاد ضخامت و عرض. یک مقطع واحد در ابعاد مختلف تولید میشود، پس انتخاب درست یعنی هر دو را با هم دیدن.
همهی مقاطع استاندارد، از واردکننده
SHP، DECK، UTS و UTV در گونهی کاج و اَش، ضخامت ۱۶ تا ۴۲ میلیمتر، خام یا رنگشده. مشاورهی انتخاب مقطع رایگان است.
مطالب مرتبط
ابعاد ترموود
جدول کامل ضخامت و عرض استاندارد.
نصب ترموود
قیمت، هزینهی اجرا و جزئیات فنی.
استاندارد و گرید
گرید A و AB و کلاس Thermo-S و D.